Bobsleje

(ang. bobsleigh) to sport dla ludzi odważnych i gotowych do podjęcia ryzyka. Sprawność, rozumiana jako siła i koordynacja ruchowa to równie istotne czynniki umożliwiające zdobywanie celów. Odpowiedzialność i odporność to kolejne cechy charakteryzującego dobrego bobsleistę.
Bobsleje przez wielu uznawane są za zimową Formułę 1. Polegają na jeździe specjalnymi saniami – bobslejami po torze lodowym. Pierwsze bobsleje były zwykłymi, przedłużonymi saniami o metalowo-drewnianej konstrukcji (z dwoma wąskimi metalowymi płozami) pozwalającymi na rozwinięcie większej prędkości w porównaniu do zwykłych sanek.

Współczesne bobsleje rozwijają znaczne prędkości, więc ich konstrukcja uległa zmianie. Płozy skrócono dzieląc je na 4 osobne części i zwężając je do postaci łyżew. Bobsleje wykonane są z metalu lub tworzyw sztucznych. Mają dwie pary płóz połączonych specjalną ramą nośną. Przednia, ruchoma para płóz połączona jest z układem kierowniczym (kierownica lub dźwignia z linkami). Bobsleje wyposażone są w hamulec oraz składane pałąki służące do pchania sań na starcie. Przy dużych prędkościach sam układ kierowniczy nie wystarcza – cała drużyna kieruje dodatkowo za pomocą balansu ciała.
By zmniejszyć opór powietrza bobslej posiada kształt opływowy, inspirowany kroplą wody. Jest tak zaprojektowany, by stawiać jak najmniejszy opór aerodynamiczny oraz redukować zawirowania powietrza, wynikające z nieregularnych bądź generujących opór elementów nadwozia.

Tor bobslejowy musi mieć minimum 15 zakrętów i średniej długości 1500–2000 m i o średnim spadku 8–12%. Wchodząc z dużą prędkością w zakręt, załogi bobslejowe są narażone na przeciążenia nawet do 5G – więcej niż w niejednym rollercoasterze.

Jednym z największych autorytetów w projektowaniu torów lodowych jest Udo Gurgel – inżynier urodzony w 1938 roku w Schwerinie. Pracował głównie w NRD. Zaprojektował m.in. tory w Oberhofie, Altenbergu, Siguldzie, Calgary, Lillehammer, Nagano, Park City, Cesanie, Whistler i Soczi.
Warto podkreślić, że pochodzący z Szopienic Jan Steler (zm. 2006) był projektantem wielu torów… saneczkarskich, m.in. w Grenoble, Sapporo, Lake Placid, Albertville i Salt Lake City. Był również współprojektantem słynnej warszawskiej dzielnicy MDM, a w 1959 roku nie wrócił z wyjazdu polskich saneczkarzy do Francji. Zamieszkał w Marsylii i – już jako obywatel francuski – pracował jako architekt. Projektował m.in. siedziby wielkich francuskich banków.

Męska dwójka bobslejowa waży 165 kg (z załogą max. 390 kg), a czwórka – 230 kg (z załogą max. 630 kg). Kobieca dwójka bobslejowa również ważny 165 kg (z załogą max. 340 kg).
Niedobór wagi zawodników, podobnie jak w kajakarstwie, uzupełnia się balastem.

Aktualny rekord prędkości należy do łotewskiej czwórki (Janis Minins, Daumants Dreiskens, Oskars Melbardis, Intars Dambis) i wynosi 153.02 km/h. Wyczynu dokonali w 2009 roku, podczas zawodów Pucharu Świata w kanadyjskim Whistler na bobie zbudowanym przez niemiecką firmę „Singer Carbontechnik”, której siedziba mieści się w Bad Feilnbach w Bawarii.

MUSISZ WIEDZIEĆ, ŻE…

… wybrane przeciążenia:

  • spacerując w przestrzeni kosmicznej – 0 G

  • stojąc na głowie –1 G

  • spacerując po ulicy – 1 G

  • rozpędzając bolid F1 do 360 km/h – 1,4 G

  • podczas typowej turbulencji lecąc samolotem – 1,9 G

  • podczas zabawy na huśtawce – 2,5 G

  • podczas kichania – 2,9 G

  • podczas kaszlu – 3,5 G

  • podczas jazdy na rollercoasterze – 4 G

  • w wyścigu podczas normalnego hamowania bolidem F1 – 4 G

  • pokonując zakręt z prędkością 300 km/h bolidem Red Bull Racing – 5,5 G

  • wykonując skomplikowane ewolucje podczas Red Bull Air Race – 10 G

  • po uruchomieniu katapulty w nowoczesnym myśliwcu wojskowym – 12-14 G

  • przeciążenia działające na tłoki w silniku bolidu F1 – 9000 G

… największe przeciążenia przeżyte przez człowieka:

  • dobrowolne: w 1954 roku, ppłk John Stapp doznał przeciążenia 46,2 G w saniach rakietowych. W wyniku tego eksperymentu popękały mu naczynia krwionośne w gałce ocznej (okresowa utrata wzroku, który John Stapp odzyskał, a szczęśliwie siatkówki w oczach nie były uszkodzone);

  • mimowolne: w 1977 roku, na torze Silverstone Circuit, kierowca Formuły 1 – Brytyjczyk David Purley, przeżył hamowanie ze 173 do 0 km/h na odcinku 66 cm podczas wypadku w kwalifikacjach Grand Prix W. Brytanii. Odpowiada to przeciążeniu 179,8 G, które było uważane za najwyższe, jakie kiedykolwiek przetrwał człowiek (do wypadku Kenny Bräcka z 2003 roku). Złamał w wielu miejscach nogi, miednicę i żebra. Wrócił do wyścigów, ale ograniczył się do serii Aurora AFX.

    W 2003 roku, szwedzki kierowca – Kenneth „Kenny” Bräck był uczestnikiem przerażającego wypadku w wyścigu IRL IndyCar Series, podczas którego jego samochód zderzył się z autem Tomasa Schecktera. Pojazdy zahaczyły o siebie kołami, czego skutkiem było wyniesienie się w powietrze, zderzenie z siatką graniczną toru i rozpad auta na drobne kawałki. Najwyższy wynik podany przez urządzenie do pomiaru zmian przyśpieszenia, które jest montowane w samochodach wyścigowych był równy 214 G.

    in English

    2-man Bobsleigh

  • Length: 320 cm
  • Weight: Men Maximum weight including the crew 390 kg
  • Weight: Men without crew 170 kg
  • Weight: Women Maximum weight including the crew 325 kg
  • Weight: Women without crew 165 kg
  • For more information visit this link

    4-man Bobsleigh
  • Length: 380 cm
  • Weight: Men Maximum weight including the crew 630 kg
  • Weight: without crew 210 kg
  • For more information visit this link 

    zu DeutschZweierbob

  • Länge: 320 cm
  • Gewicht: Männer Maximalgewicht mit Besatzung 390 kg
  • Gewicht: Männer ohne Besatzung 170 kg
  • Gewicht: Frauen Maximalgewicht mit Besatzung 325 kg
  • Gewicht: Frauen ohne Besatzung 165 kg
  • Weitere Informationen unter diesem Link

          Viererbob

 

Monobob

Bob 1-osobowy, wykorzystywany na potrzeby sportu osób niepełnosprawnych oraz do nauki dla najmłodszych adeptów sportu bobslejowego.

monobob1

       

monobob3

 

     

       

         in English

  • Length: 280 cm
  • Weight: Men Maximum weight including the crew 260 kg
  • Weight: Women Maximum weight including the crew 245 kg
  • Weight: without crew 162 kg
  • For more information visit this link 

    zu Deutsch

 

X